Categorie: Erfenis

Nieuwe omzettingsregeling leggen waarde vruchtgebruik vast

De bespreking van het principe van omzetting van vruchtgebruik na een overlijden is en blijft een heikel punt tussen erfgenamen met tegengestelde belangen (bijvoorbeeld het vruchtgebruik van de langstlevende tweede echtgenote en de blote eigendom van kinderen van overleden vader). Tot voor kort voorzag de wet niet in een duidelijke regel ter bepaling van welke waarde aan een vruchtgebruik kan worden toebedeeld.

Een aantal ruim omschreven aangereikte criteria (bijvoorbeeld de vermoedelijke levensduur van de vruchtgebruiker, waarde van de goederen, de schulden-zie het oude artikel 745§3sexies B.W.) gaven aanleiding tot verschillende interpretaties. Hierdoor ontstonden grote discussies in delicate zaken, vaak erfeniskwesties, waardoor een overeenkomst tussen partijen meestal uitgesloten was. Vaak diende dan ook een gerechtelijke procedure te worden opgestart en waarbij de rechter zelf beroep diende te doen op diverse (niet wettelijke) berekeningsformules.

Met de wet van 22 mei 2014 (BS 13 juni 2014) wordt een uniforme dwingende regel ingevoerd voor de waardering van het vruchtgebruik. Deze regel geldt bij omzetting van het vruchtgebruik van de langstlevende echtgenoot maar ook wanneer vruchtgebruiker en blote eigenaars beslissen om samen een onroerend goed te verkopen zonder noodzakelijkerwijze al afspraken te moeten maken over de verdeling van de opbrengst ervan.

Voor elk verzoek tot omzetting zal de waardering vanaf 25 januari 2015 gebeuren op basis van de jaarlijkse omzettingstabellen die bij Ministerieel Besluit worden vastgelegd waarin percentages worden bepaald die zullen worden toegepast op de verkoopwaarde van goederen, in functie van het geslacht van de vruchtgebruiker en zijn leeftijd op datum van verzoek tot omzetting.

Belangrijk om te weten is dat partijen nog steeds wel kunnen overeenkomen om van deze regels af te wijken (keuzevrijheid), hetgeen noodzakelijk zou kunnen zijn wanneer iemand bijvoorbeeld terminaal ziek is.

De nieuwe uniforme dwingende regel met concrete waardering (maar met behoud van keuzevrijheid indien nodig) zal alleszins een valabele hulp zijn bij de afwikkeling van vele erfeniskwesties en discussies op dat vlak indijken.

 

Erven of sterven op een zo fiscaal voordelige maar veilige en wettelijke manier

De in de volksmond genaamde “erfenisrechten”, zijnde de successierechten, zijn in beginsel altijd verschuldigd in geval van overdracht van goederen door overlijden.

Er bestaan een aantal technieken om ter gelegenheid van uw overlijden (dat er ooit zal komen) reeds een aantal goederen over te dragen bij leven op een zo fiscaal voordelig mogelijke manier, bijvoorbeeld via het huwelijkscontract, vrijstelling van successierechten op de gezinswoning voor de langstlevende partner in Vlaanderen en Brussel, een schenking in onverdeeldheid en uit onverdeeldheidtreding (de techniek van de dubbele akte), gesplitste aankoop onder bepaalde voorwaarden, het oprichten van een patrimoniumvennootschap en handgift, het afsluiten van een vermogenskrediet, een levensverzekering…

Of dat één of meerdere van deze technieken interessant kunnen zijn voor u is afhankelijk van elke specifieke situatie afzonderlijk waarbij u rekening moet houden met de fictiebepalingen die de wetgever in het Wetboek van Successierechten heeft ingelast door bepaalde overdrachten bij leven onder bepaalde omstandigheden gelijk te stellen met een overdracht door overlijden en de rechtspraak hieromtrent.

Enkel en alleen op deze wijze zal het mogelijk zijn om uw vermogen op een veilige verantwoorde wijze en in overeenstemming met de wet te optimaliseren bij leven en alsnog de heffing van een hoger successierecht later te vermijden.

Erfrecht en successierecht

Het wettelijk erfrecht wordt bepaald door de orde (aard van bloedverwantschap), de graad (afstand tussen bloedverwanten), de vererving in opgaande/nederdalende lijn en in de zijlijn (door zijverwanten t.e.m. de 4de graad), vererving voor gelijke delen en bij hoofden en bij staken in geval van plaatsvervulling.

Hoewel de langstlevende echtgenoot geen bloedverwant is erft zij of hij van de overledenen zelfs indien laatstvermelde afstammelingen uit een vorig huwelijk nalaat.

Het vrije beschikkingsrecht wordt beperkt in België en een deel van de nalatenschap komt steeds dwingend aan een bepaalde bloedverwant toe, de reservataire erfgenaam: de afstammelingen, ouders (bij gebreke aan afstammelingen) en de langstlevende echtgenoot.

Erven of sterven op een zo fiscaal voordelige maar veilige en wettelijke manier

De in de volksmond genaamde “erfenisrechten”, zijnde de successierechten, zijn in beginsel altijd verschuldigd in geval van overdracht van goederen door overlijden, behoudens de door de wet voorziene vrijstellingen.

Er bestaan een aantal technieken om ter gelegenheid van uw overlijden (dat er ooit zal komen) reeds een aantal goederen over te dragen bij leven op een zo fiscaal voordelig mogelijke manier, bijvoorbeeld via het huwelijkscontract, vrijstelling van successierechten op de gezinswoning voor de langstlevende partner in Vlaanderen en Brussel, een schenking in onverdeeldheid en uit onverdeeldheidtreding (de techniek van de dubbele akte), gesplitste aankoop onder bepaalde voorwaarden, het oprichten van een patrimoniumvennootschap en handgift, het afsluiten van een vermogenskrediet, een levensverzekering…

Of dat één of meerdere van deze technieken interessant kunnen zijn voor u is afhankelijk van elke specifieke situatie afzonderlijk. U zal alert moeten zijn voor de fictiebepalingen die de wetgever in het Wetboek van Successierechten heeft ingelast door bepaalde handelingen bij leven (overdrachten) toch nog gelijk te stellen met overdrachten door overlijden en de rechtspraak hieromtrent volgen. Doet u dit niet dan zullen deze handelingen door de fiscus toch nog bij de nalatenschap gerekend en belast worden.

De boodschap is dus : optimaliseer uw vermogen bij leven maar doe dit op een veilige en verstandige wijze zodat uw nabestaanden later niet voor onaangename ver(r)assingen komen te staan.

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén